اين ساز متشکل است از يک لوله مخروطی شکل، که در انتهای بالائی آن «قميش» قرار می گيرد. سرنا از دسته سازهای «دو زبانه » است و به اين ترتيب «قميش» آن از دو تيغه متکی به هم تشکيل شده و انتهای آن دو حلقه ای مسطح محصور شده است.

در روی لوله تعداد 6 تا 7 سوراخ تعبيه شده و با گذاشتن و بر داشتن انگشتان هر دو دست، اصوات حاصله را زيرو بم می کند. طول ساز کاملا ثابت نبوده و از 30 تا 45 سانتيمتر (معمولا ) و در بعضی نقاط حتی تا 60 سانتيمتر ،ساخته شده است.

وسعت صدا نيز در اين ساز کاملا ثابت نيست و واضح است که سرناهای بزرگ تر ميدان صدائی بم تر از سرناهای کوچک دارند.

حد متوسط (و معمول) وسعت صدا در اين سازها از اين قرار است:

سرنا، سازی نه تنها محلی؛ بلکه قديمی است. در اشعار شعرای ايران به کرات نام «سرنا» يا «سورنای» آمده است.

در نواحی بختياری و دزفول سرنای کوچک معمول است.
سرنای محلی ، معمولا با دهل نواخته می شود.

اين ساز از يک لوله استوانه ای چوبی و يک قسمت سر مرکب از قميشی دو زبانه ای تشکيل شده است. در روی لوله هفت سوراخ در جلو و يک سوراخ در عقب تعبيه شده است.

ميدان صدای ساز، به اضافه تعداد کمی از فواصل کروماتيک مخصوص موسيقی محلی، حدود دو اکتاو است .

طول بدون زبانه 32 و در مجموع 40 سانتيمتر است .

بالابان سازی محلی و متعلق به نواحی شمال غربی ايران است (بالابان به نظر می رسد که کلمه ای به زبان آذربايجانی باشد .) فارسی آن را« نرمه نای» گفته اند .